HomeAandoeningOnderzoekBehandelingNazorgVerwijzingContactLinks

Wat is een open been?

Een open been, of ulcus cruris, is een wond of zweer aan het onderbeen, dat spontaan of na een ongelukje is ontstaan. Deze wonden genezen heel moeizaam en langzaam. Vaak hebben mensen al last van dikke enkels, spataderen, zwaar en vermoeide benen en bruine tot grauwe verkleuringen.

Hoe ontstaat een open been?

Een open been kan na een ongelukje, bijvoorbeels stoten, ontstaan. Echter, vaak onstaat een open been spontaan. Dit komt doordat het bloedvatenstelsel niet goed functioneerd, waardoor de afvoer (aders), maar vaak ook de aanvoer (slagaders) van bloed in het gedrang komt.

Bij patiŽnten met een niet goed werkende afvoer (aders) blijft er bloed, en dus vocht, achter in de benen waardoor er dikkere onderbenen/enkels kunnen ontstaan (oedeem), zichtbare gespannen en uitgezette blauwe vaten (spataderen) en grauw bruin/rode verkleuringen. Dit gaat gepaard met een verhoogde druk in de bloedvaten in het onderbeen. De zuurstof en voedingsstoffenvoorziening komt hierdoor in het gedrang. De huid wordt kwetsbaarder met het makkelijk ontstaan van een open been als gevolg.

Bij patiŽnten met een niet goed werkende aanvoer (slagaders) is de aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen zo in het gedrang, dat delen van de huid en andere weefsel zelfs kunnen afsterven. Tenen en wonden worden dan bijvoorbeeld zwart (necrose).

Vaak is er  een combinatie van en een slechtere aanvoer en een slechte afvoer.

Wie krijgen een open been?

In principe kan iedereen een open been krijgen. Er zijn wel een aantal bekende risicofactoren:

  • 1e graads familieleden met spataderen of een open been;
  • of als u zelf al lang spataderen en daardoor dikke enkels heeft, dan loopt u meer risico op een open been door een inefficiŽnte afvoer (veneus);
  • indien u bijvoorbeeld een slecht te reguleren of langdurig onbehandelde suikerziekte heeft, veel heeft gerookt, hoge bloeddruk of etalagebenen en/of blauw paarse koude tenen heeft, dan heeft u meer risico op een open been door een inefficiŽnte aanvoer (arterieel).

Wat zijn de klachten?

Deze zijn afhankelijk van de oorzaak van het open been.

Bij wonden veroorzaakt door slecht functionerende aders is er meestal geen tot weinig pijn. PatiŽnten hebben last van een zwaar, vermoeid en dik onderbeen, eventueel met zichtbare spataderen. Daarbij kunnen bruinrode verkleuringen en verhardingen in de huid optreden en soms spatader eczeem, dat  jeuk geeft. De wonden lekken vaak veel vocht en kunnen stinken.

De wonden veroorzaakt door slecht functionerende slagaders doen vaak pijn en gaan gepaard met zwarte (necrotische) verkleuring. De huid kan plaatselijk  heel bleek of paars blauw pijn, al dan niet met rode verkleuring er om heen.